Kristel Doreleijers » Online artikel

We Gaan Raket Nu! Over de nieuwe uitdrukking ‘raket gaan’

Kristel Doreleijers — Fri, 03 Jul 2020 10:00:38 +0000

Feestje vanavond? Van plan om even lekker ‘los’ (of loesoe) te gaan? Zie je jezelf al ‘hard gaan’ op de muziek? Of wil je echt ‘hélemaal naar de klote gaan’? Vergeet alles van dit. Ga raket! Gerard Joling helpt je een handje, samen met rapper Poke. Het duo brengt in hun single ‘We Gaan Raket Nu’, gelanceerd op 3 juli 2020 (nu!), een ode aan het Raketijsje. Tenminste, dat is wat het AD kopt: ‘Geer brengt met rapper Poke ode aan de Raket’. In de videoclip zie je Gerard en rapper Poke door de ruimte vliegen en landen in een volksbuurt, waar een ijskar klaarstaat om een feestje te bouwen in de straat. Maar slaan de lyrics van de single echt alleen op het sinds 1962 meest gelikte waterijsje van Nederland?

Lees verder op Neerlandistiek.nl.

The post We Gaan Raket Nu! Over de nieuwe uitdrukking ‘raket gaan’ appeared first on Kristel Doreleijers.

Straattaal is het nieuwe dialect

Kristel Doreleijers — Thu, 12 Dec 2019 11:46:22 +0000

Voor wie het nog niet wist: Nederland heeft een nieuw onofficieel volkslied! De bijna vijftien jaar oude hit Het land van (2005) is in september opnieuw uitgebracht door het bekende hiphopduo uit Diemen, Lange Frans en Baas B. Een nieuwe ode aan Nederland, dus. Na een jarenlange ruzie hebben de twee vrienden van weleer elkaar opnieuw gevonden, zo blijkt uit de remake met als nieuwe titel Het land van vriendschap. Voor wie het oorspronkelijke liedje niet kent of het zich niet goed kan herinneren (vorig jaar nummer 864 in de top 2000): luister maar even en spits dan vooral de oren rond 2:00 minuten. Want rond die tweede minuut deden Lange Frans en Baas B iets wat menig Neerlandicus/-a destijds zal hebben aangesproken. Ze prezen het rijke Nederlandse dialectologische landschap!

Kom uit het land waar je doorheen rijdt in drie uurtjes
Met een ander dialect elke tien minuutjes`

Maar hoe zit het met de dialecten in de nieuwe versie? Lees hier verder!

The post Straattaal is het nieuwe dialect appeared first on Kristel Doreleijers.

Live wetenschap op DRONGO 2019!

Kristel Doreleijers — Sun, 27 Oct 2019 11:00:16 +0000

Op vrijdag 25 oktober 2019 stond ik met mijn onderzoekslab ‘Changing Gender’ op het DRONGO talenfestival aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Bezoekers konden deelnemen aan de Quest-test (zie eerder bericht hierover op deze website) en met mij in gesprek gaan over mijn promotieonderzoek. Het online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek Neerlandistiek.nl publiceerde een artikel waarin ik meer vertel over DRONGO, het doel van de test en enkele bevindingen. Je leest het hier!

The post Live wetenschap op DRONGO 2019! appeared first on Kristel Doreleijers.

Woordgeslacht in Brabants dialect

Kristel Doreleijers — Thu, 10 Oct 2019 11:00:36 +0000

Oktober is de Maand van de Geschiedenis! Dit jaar staat de Maand in het teken van het thema Zij/Hij. Voor de website Brabants Erfgoed, een project van stichting Erfgoed Brabant, schreef ik een artikel vanuit een verrassende invalshoek: taal. Wist je dat het ‘genderdebat’ ook in taal enorm actueel en relevant is? In mijn artikel laat ik zien op welke verschillende manieren we gender in taal kunnen bestuderen, én wat we daarvan kunnen leren. In het kader van mijn promotieonderzoek staat met name variatie in woordgeslacht central, in het Nederlands maar vooral ook in Brabants dialect. Dialect is namelijk niet alleen belangrijk stukje cultureel erfgoed, maar kan ook een interessant licht werpen op ingewikkelde taalkwesties. Benieuwd waarom en hoe? Ga dan vooral lezen!

Je leest het artikel ‘Woordgeslacht in Brabants dialect: het genderdebat anders belicht’ via deze link.

The post Woordgeslacht in Brabants dialect appeared first on Kristel Doreleijers.

Jouw iedere beweging

Kristel Doreleijers — Thu, 16 May 2019 08:47:07 +0000

Op 8 mei 2019 kwam de nieuwe Nederlandstalige single Hoe Het Danst van Marco Borsato, Armin van Buuren en Davina Michelle uit. Borsato omschrijft het nummer op zijn website als ‘een liefdeslied waarin het verhaal wordt verteld van twee mensen die niet goed weten hoe ze met elkaar verder moeten’. De single is de eerste in een nieuwe reeks samenwerkingen tussen Borsato en andere artiesten, een idee van songwriter en producent John Ewbank. Die laatste naam zal menig taalkundige en (met name) taalpurist zeker nog in het geheugen gegrift staan, denkend aan het Koningslied en de veelbesproken regel “de dag die je wist dat zou komen”. En laat in de nieuwe single nu precies weer zo’n (op)merk(ens)waardige zinsconstructie ten gehore worden gebracht! In Hoe Het Danst begint Borsato als volgt:

Sleutels vast de deurknop heb ik in mijn hand
Maar ik twijfel of ik nog wel echt naar binnen kan
Jouw iedere beweging lijkt bij mij vandaan
Ik heb je hart zo lang niet open meer zien staan

Nu gaat het natuurlijk om de woordgroep “jouw iedere beweging” in de derde regel. Hier gebeurt iets dat onverwacht is volgens de regels van het Nederlands…

Lees hier verder.

The post Jouw iedere beweging appeared first on Kristel Doreleijers.

Wat ik zeg!

Kristel Doreleijers — Fri, 03 May 2019 09:41:54 +0000

Voor het online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek Neerlandistiek (Neerlandistiek.nl) schreef ik een artikel over de constructie “wat ik zeg”. Dit zinnetje wordt de laatste tijd opvallend veel gebruikt, met name door voetballers in interviews. Maar wat is dit eigenlijk voor zinnetje? Wat maakt het zo aantrekkelijk om te gebruiken? En wat betekent het precies? In dit artikel neem ik een aantal interviews van voetballers uit de Nederlandse competitie onder de loep, op zoek naar antwoorden.

Het zal niemand zijn ontgaan: het Nederlandse voetbalsucces. “We” doen weer mee op het Europese toneel na de zinderende Champions League overwinningen van Ajax, en ook op nationaal niveau kan de voetballiefhebber de komende weken zijn hart ophalen.

Dat Nederlands (internationaal) voetbalsucces gepaard gaat met spannende taalontwikkelingen, blijft haast onopgemerkt door alle kunststukjes op het veld. Iedere liefhebber herinnert zich wel de sierlijke Zidane-pirouette van Dušan Tadić, de minutieuze vrije trap van Lasse Schöne en de torenhoge kopbal van Matthijs de Ligt. Met de halve CL-finales van Ajax tegen de “Spurs”, de Bekerfinale tussen Ajax en Willem II en de ontknoping van de Eredivisie in aantocht, zal de gedachte aan deze acties vele voetbalharten sneller doen kloppen. De talloze voor- en nabeschouwingen rondom de voetbalwedstrijden zetten echter niet alleen de schijnwerpers op de fysieke prestaties van de voetballers, maar ook op iets heel anders: hun taalgebruik. We weten al langer dat er op het niveau van woordenschat veel gebeurt tijdens grootschalige voetbalevenementen. Denk maar aan het Sambavoetbalwoordenboekje dat het Instituut voor de Nederlandse taal uitbracht in 2014. Deze digitale woordenlijst bevat allerlei neologismen die ontstonden tijdens het WK voetbal in Brazilië, van juichpak tot doellijntechnologie. Ook René Appel schreef eerder al uitvoerig over het jargon rond de voetbalvelden in zijn boek Voetbaltaal (1990). In dit artikel wil ik de aandacht vestigen op een ogenschijnlijk nieuwe uitdrukking die voetballers de laatste tijd opvallend veel gebruiken. Het gaat om het zinnetje “wat ik zeg”, veel gehoord in interviews: “wat ik zeg, daarna maken we ook nog de 5-0”. Deze uitdrukking doet vooral denken aan stopzinnetjes als “zal ik maar zeggen”, “zeg maar”, “weet je”, “ja toch” en “je weet toch”, maar het is de vraag of er niet meer te zeggen valt over dit type gebruik van het betrekkelijk voornaamwoord wat.

Klik hier om verder te lezen.

The post Wat ik zeg! appeared first on Kristel Doreleijers.